Ziekten en plagen in de tuin: bladluis

18 maart 2016 | Categorie: Tuinergernissen , Natuurlijke-tuin , Ecologie-rijk , Diervriendelijk | Reacties: 1

Als een plant eenmaal besmet raakt met bladluis, heb je te maken met een hardnekkig probleem. De luizen voeden zich met jong blad en zuigen de plantensappen op.

Bovendien planten ze zich razend snel voort en kunnen ze ook overgaan naar andere planten in je tuin of balkon.

Wat is bladluis en hoe leeft hij?

De bladluis is een piepklein insect van nog geen millimeter in afmeting. Hij voedt zich voornamelijk met de cellen van een plant en dan met voorkeur die van jong blad. Er zijn groene, witte, zwarte, gele, rode en paarse bladluizen, maar de meest voorkomende zijn de groene en de zwarte.

Meestal zie je dat de luizen zich verzamelen op een groeipunt van de plant, aan de onderkant van het blad. Omdat hij graag jonge blaadjes eet, zit hij veelal aan de top van een jonge stengel. Maar ook bij bloemknoppen zit hij graag; daar zuigt hij de plantensappen en voedingsstoffen op. Hij bijt in de plant en brengt speeksel in  waardoor hij de voeding makkelijker op kan nemen. Hierdoor raakt de plant vaak geïnfecteerd met virussen. De uitscheiding die daarbij gevormd wordt heet honingdauw, omdat het een beetje slijmerig en zoet is. Dit is weer een uitstekende voedingsbron voor andere insecten en een goede voedingsbodem voor schimmels, omdat het suiker bevat. Als deze schimmels zich vormen, spreekt men van roetdauw, omdat de schimmels zwart zijn.

Zoals we al zeiden, plant de bladluis zich heel snel voort en slaat daarbij, met name in de zomer, het eistadium vaak over. Hij baart dan dus levende jongen! Voor de voortplanting is geen interactie tussen mannetjes en vrouwtjes vereist en in een jaar tijd zijn we al gauw 15 generaties verder! In  het voorjaar zie je ook luizen met vleugels zodat zij met de wind naar andere planten kunnen verhuizen. Omdat honingdauw nectarachtig is, trekt het ook andere insecten aan en je ziet zelfs wel eens dat mieren bladluizen beschermen, omdat zij zo hun voedingsbron veiligstellen.

Bladluis bestrijden

Gif is absoluut niet nodig om bladluis te bestrijden. Er zijn diverse duurzame manieren waarop je het vervelende beestje te lijf kunt gaan. Zo kun je gebruik maken van natuurlijke middelen die je in je plantenspuit doet en over de plant heen sproeit. Meng water met afwasmiddel en spuit daarmee de besmette planten in, herhaal de behandeling om de paar dagen. Een andere mogelijkheid is een één op één mengsel van water en spiritus, of een mengsel van 20 ml spiritus, 20 ml groene zeep en één liter water.

Tabak is ook een goed middel: kook een handje tabak en sproei het aftreksel over de planten. Hetzelfde geldt voor een aftreksel van uien. Daarvoor leg je een paar uien een dag in de week en met dat water besproei je dan de besmette delen. Het is tevens een goed middel tegen andere insecten die zich voeden met je planten.

Natuurlijke vijanden

Een hele andere mogelijkheid is gebruik maken van de natuurlijke vijanden van de bladluis. Een bekend voorbeeld is het lieveheersbeestje. Hij is verzot op lekker, sappige bladluisjes en de larve kan er op een dag wel zeshonderd naar binnen werken!  Je kunt bij de tuincentra speciale doosjes kopen waarmee je lieveheersbeestjes naar je tuin kunt lokken.

Daarnaast zijn ook sluipwespen en oorwurmen goed om in te zetten om bladluis te bestrijden, maar die zien er wat minder aantrekkelijk uit….

Overig tips

Bladluizen houden niet van kou. Met koud water kun je ze ook verdrijven, maar dit kun je eigenlijk alleen effectief doen bij potplanten. Deze kun je namelijk op de tegels in de tuin zetten en zo met de tuinslang afspuiten. De luizen komen op de tegels en je kunt ze dan zo het putje invegen. Kamerplanten kun je in een bak met koud water onderdompelen en je kunt ook met de hand de luizen eraf vegen en in een bakje ijskoud water laten vallen.

Bananenschillen zijn luizenlokkers; leg ze om de plant heen. De beestjes komen op de zoete geur af en gaan op de schil zitten. Als je ze dagelijks weggooit en vervangt, ben je al van een boel luizen af. Maar daarnaast moet je ook andere middelen inzetten, want om een luizenpopulatie volledig uit te roeien moet je zoveel bananen eten dat je de komende weken last van obstipatie krijgt!

Afrikaantjes trekken insectensoorten aan die bladluis eten. Zet dus een paar Afrikaantjes in je tuin. Luizen hebben een hekel aan sterk geurende planten en kruiden. Je kunt kruidenplanten in je tuin zetten, zoals lavendel, uien, knoflook, dille en bonenkruid. Maar je kunt er ook wat van tussen de planten strooien of een bolletje knoflook in de aarde zetten.

Omdat mieren de bladluizen beschermen, is het belangrijk om deze niet teveel ruimte te geven in de tuin. In de blog over mieren lees je daar meer over.